Tùng và Bách là những loài cây cao quý, có giá trị bảo tồn và di sản văn hóa. Với dáng vóc hiên ngang, tán lá rộng, tuổi thọ cao và luôn xanh tốt quanh năm, Tùng và Bách tượng trưng cho khí chất bậc quân tử – ngay thẳng, kiên cường, là biểu tượng của trường tồn và vững chãi.
Tại Việt Nam, hai loài cây này thường xuất hiện tại các khu vực núi rừng Tây Bắc, mọc trên những sườn núi cheo leo hay vách đá hiểm trở. Nhiều cây bách, cây tùng trong rừng tự nhiên có tuổi đời hơn một thế kỷ, được xếp vào danh mục cây di sản quý hiếm.
Rừng Quốc gia Yên Tử – nơi sở hữu hệ sinh thái độc đáo và đa dạng sinh học, bao gồm nhiều nguồn gen động, thực vật quý hiếm. Đặc biệt, rừng Yên Tử là quê hương của 243 cây tùng cổ thụ, trong đó 102 cây đã được công nhận là cây di sản, với tuổi đời gần 700 năm. Tuy nhiên, dưới tác động của thời gian và thiên nhiên, số lượng Xích Tùng đã giảm dần.
Nhằm bảo vệ và duy trì sự đa dạng sinh thái, Quỹ Phượng Hoàng đã đồng hành cùng với Báo Tài Nguyên và Môi trường thực hiện chương trình bảo tồn các loài cây quý bằng công trình trồng bổ sung cây Bách Xanh (Calocedrus macrolepis) – vốn có đặc tính sinh trưởng ổn định tương tự Xích Tùng. Đây là lần đầu tiên Bách Xanh được trồng ở Yên Tử; do đó hy vọng sự kết hợp hài hòa giữa hai loài cây cao quý này không chỉ giúp bảo tồn cảnh quan mà còn giữ gìn vẻ uy nghiêm cho các công trình văn hóa – lịch sử tại Yên Tử – nơi gắn liền với tên tuổi của Phật hoàng Trần Nhân Tông và lịch sử Phật giáo Việt Nam.
Chương trình trồng 1.300 cây Bách Xanh được triển khai từ đầu năm 2024 đến hết năm 2027, vào đầu xuân và cuối thu khi thời tiết ôn hòa, thuận lợi. Mỗi cây bách xanh đều được chọn lọc từ nguồn gen chất lượng tại vườn quốc gia Ba Vì – nơi quần thể Bách Xanh được giữ gìn gần như nguyên vẹn và phát triển tốt. Để đảm bảo quá trình chăm sóc và theo dõi hiệu quả, từng cây trồng sẽ được gắn mã số và thiết bị định vị GPS.
Mỗi lần trở lại rừng, tìm đến những cây mà chính tay các thành viên Quỹ đã trồng, chúng tôi lại càng thêm yêu thiên nhiên, trân quý những giá trị lịch sử mà mình may mắn được kế thừa. Chúng tôi cảm thấy vô cùng hạnh phúc khi góp phần nhỏ bé vào việc bảo tồn những di sản văn hóa và thiên nhiên quý giá cho các thế hệ mai sau.
Quỹ Phượng Hoàng
